HIDHA of waarnemer?

Wat houd je netto over als huisarts in loondienst (HIDHA), en wat als waarnemer (zzp)? En wat kost het de praktijk? Vul je situatie in. Alle tussenstappen staan onder de motorkap, met bronnen per getal.

Excel
HIDHA · trede
Netto per maand Waarvan persoonlijk budget Netto zonder budget Pensioeninleg totaal Kosten werkgever
Waarnemer · € /uur
Netto per maand Bruto omzet Winst (vóór pensioen) Pensioeninleg (SPH) Kosten praktijk
Verschil netto
Break-even uurtarief
Uurtarief waarbij de waarnemer netto evenveel overhoudt als de HIDHA (incl. budget)
HIDHA t.o.v. waarnemer voor de praktijk
Werkgeverskosten ten opzichte van de factuur van de waarnemer (dag + reiskosten)

Netto per salaristrede

HIDHA per trede, met de waarnemer bij het huidige uurtarief als stippellijn

HIDHA incl. budgetexcl. budgetWaarnemer

Netto waarnemer bij ander uurtarief

Waar de lijnen kruisen ligt het break-even tarief

WaarnemerHIDHA (incl. budget)

De motorkap

HIDHA

Waarnemer

Parameters per jaar def definitief · voorl voorlopig/wetsvoorstel · schat schatting

Toelichting en aannames

Cao Huisartsen in loondienst 2025–2027

  • De HIDHA (HD) valt sinds 1-8-2024 onder de Cao Huisartsen in loondienst. De nieuwe cao loopt van 1-10-2025 t/m 31-12-2027 en is op 2-9-2026 door de LAD-leden goedgekeurd.
  • Salaris: +3,5% per 1-8-2026 en +4% per 1-1-2027. Van 1-4-2025 tot 1-8-2026 was er geen verhoging. De tool rekent per kalenderjaar. Voor 2025 is dat 3 maanden schaal aug-2024 en 9 maanden schaal apr-2025. Voor 2026 is dat 7 maanden schaal 2025 en 5 maanden +3,5%.
  • In 2026 komt er een eenmalige uitkering van 4,25% van 12 × het maandsalaris van juli 2026, naar rato van het dienstverband.
  • De EJU is 5% in 2025 en 5,75% vanaf 2026. De vakantietoeslag is 8%. De HD krijgt 9 extra vakantie-uren (233 bij fulltime).
  • Persoonlijk budget: vast € 2.982,79 plus € 2.645,30 naar rato van het dienstverband. Het budget is onbelast, maar gaat op aan beroepskosten. Daarom staat het netto ook zonder budget vermeld. Vanaf 1-1-2027 wordt het budget met de CPI geïndexeerd; hier is 3% geschat.
  • De salaristabellen voor 2026 en 2027 zijn berekend uit de afgesproken percentages. De officiële tabellen kunnen een paar cent afwijken.

ANW-diensten

  • De waarnemer krijgt het NZa-maximumtarief per dienstuur van de huisartsenpost. Voor 2027 is dat nog niet bekend; de tool rekent met een schatting van +5% (trend).
  • De cao kent voor de HIDHA geen vast uurbedrag. De HIDHA krijgt de HAP-vergoeding minus de werkgeverslasten. De tool deelt het HAP-tarief door een afdrachtfactor (standaard 1,285, de verhouding uit 2024). Dat komt overeen met wat er bij deze inkomens aan marginale werkgeverslasten overblijft: pensioen (beide delen) en de verzuimverzekering.
  • Voor de werkgever zijn de diensten budgetneutraal: de HAP betaalt de praktijk. Die vergoeding wordt bij de werkgeverskosten weer afgetrokken.

Netto = na aangifte

  • Beide rollen rekenen met de definitieve inkomstenbelasting box 1: schijven, algemene heffingskorting en arbeidskorting. Voor de HIDHA is het netto dus wat je na de aangifte overhoudt, niet wat er maandelijks op de loonstrook staat. Over de EJU en het vakantiegeld wordt per maand meer ingehouden (bijzonder tarief); dat wordt bij de aangifte verrekend.
  • Hypotheekrente, toeslagen, box 3, een partner en dergelijke zijn buiten beschouwing gelaten.

Waarnemer

  • Winst = omzet (dag, diensten, reiskosten) min kosten. De SPH-premie en de AOV-premie zijn aftrekbaar als uitgaven voor inkomensvoorzieningen, niet als bedrijfskosten. Ze verlagen dus niet de MKB-winstvrijstelling. In v2.1 stond de SPH-premie als kostenpost; dat maakte het netto van de waarnemer ongeveer € 1.000 te laag.
  • De zelfstandigenaftrek telt alleen bij ≥ 1.225 uur (urencriterium). De tariefmaatregel beperkt het voordeel van de ondernemersaftrek en de MKB-winstvrijstelling tot het aftrektarief.
  • SPH-deeltijdfactor = uren ÷ 1.750, met een maximum van 1. De uren zijn dagwerk, diensten, reistijd, nascholing (50) en onderneming (104). SPH rekent officieel met de winst van drie jaar geleden (t−3); deze tool gaat uit van een stabiele situatie.
  • Niet meegerekend: ziekte, het risico op verlies van opdrachten, startersaftrek, oudedagsreserve en kortingen op verzekeringspakketten.
  • Een AOV die je volledige inkomen dekt is duur. Reken voor een 30- tot 40-jarige op ongeveer € 4.000–8.500 per jaar (30 dagen wachttijd, beroepsarbeidsongeschiktheid). Vraag een echte offerte aan.

Pensioen

  • SPH (Huisarts & Pensioen) gaat pas per 1-1-2028 naar het nieuwe stelsel. Tot en met 2027 geldt de huidige premieregeling: waarnemer 23,94% plus € 201 vaste premie per jaar, HIDHA 24,62% inclusief 0,68% arbeidsongeschiktheidspensioen (50/50 werkgever/werknemer).
  • HIDHA: pensioengevend = vast jaarsalaris inclusief vakantietoeslag en vaste EJU, plus variabel salaris van het jaar ervoor (diensten, nascholing-uitbetaling, eenmalige uitkeringen; SPH-reglement art. 4.4). Diensten zijn benaderd met het lopende jaar; de eenmalige uitkering van 2026 telt in 2027 mee. Parttimepercentage = contracturen ÷ 40 (in procenten op twee decimalen, bv. 56,25%). Franchise en maximum (€ 137.800) gaan naar rato. Wie naast een kleine aanstelling veel diensten doet, loopt dus tegen het maximum aan.
  • Het maximum pensioengevend inkomen is € 137.800 en blijft bevroren (voorstel tot 2032). Franchise en maximum gaan naar rato van de deeltijdfactor.
  • PFZW is per 1-1-2026 overgestapt. Vanaf dan geldt 25,9% OP/NP en 3,4% WIA-excedent boven het maximum SV-loon; de AP-premie is vervallen.

Werkgeverslasten

  • De premies werknemersverzekeringen tellen tot het maximum premieloon: WW-Awf (laag, of hoog bij tijdelijk contract), Aof, Whk (gemiddelde premie; die verschilt per werkgever), Wko en de werkgeversheffing Zvw.
  • De verzuimverzekering is geschat op 4,8% (raming LHV/VVAA). Het werkgeversdeel pensioen telt ook mee. Voor de reiskostenvergoeding geldt het onbelaste km-bedrag.
  • De Whk-premie verschilt per werkgever; standaard rekent de tool met het landelijk gemiddelde. Onder "Geavanceerd" kun je de eigen premie invullen.
  • Gecontroleerd tegen een echte HD-loonstrook (september 2026, trede 9, parttime): het stamsalaris, de nabetaling van de 3,5%, de eenmalige uitkering, de vakantiegeldreservering, de premies WW, Aof, Wko en Zvw, en het pensioenpercentage kloppen op de cent.

Bronnen